Bát tự là gì? Cách đọc tứ trụ năm, tháng, ngày, giờ
Bát tự là gì? Bát tự (còn gọi là tứ trụ) là tám chữ can chi của năm, tháng, ngày và giờ sinh. Mỗi trụ gồm một thiên can và một địa chi, bốn trụ cộng lại thành tám chữ. Từ tám chữ này, người ta xem sự cân bằng ngũ hành, tính cách và vận trình của một người.
Bốn trụ trong bát tự
| Trụ | Gồm | Tượng trưng |
|---|---|---|
| Trụ năm | Can chi năm sinh | Tổ tiên, gốc gác, tuổi thơ |
| Trụ tháng | Can chi tháng sinh | Cha mẹ, anh chị em, thời thanh niên |
| Trụ ngày | Can chi ngày sinh | Bản thân (can ngày) và vợ chồng (chi ngày) |
| Trụ giờ | Can chi giờ sinh | Con cái, hậu vận |
Mỗi can, chi thuộc một hành. Nếu chưa quen với can chi, hãy đọc trước bài thiên can địa chi là gì.
Bát tự tính theo tiết khí, không theo Tết
Đây là điểm khác lớn nhất giữa bát tự và âm lịch thông thường:
- Năm trong bát tự bắt đầu từ tiết Lập xuân (khoảng 4/2 dương lịch), không phải từ mùng 1 Tết.
- Tháng trong bát tự bắt đầu từ các tiết như Lập xuân, Kinh trập, Thanh minh…, không phải từ mùng 1 âm lịch.
Ví dụ năm 2027, Lập xuân bắt đầu lúc 08h46 ngày 4/2, còn Tết là ngày 6/2. Người sinh trong hai ngày đó có trụ năm Đinh Mùi, dù theo âm lịch vẫn là tháng Chạp năm Bính Ngọ.
Nhật chủ: chữ quan trọng nhất
Can của trụ ngày gọi là nhật chủ (hay nhật nguyên), đại diện cho chính người đó. Mọi chữ còn lại trong bát tự được xét trong quan hệ với nhật chủ. Người có nhật chủ Bính (lửa mặt trời) sẽ được luận khác với người có nhật chủ Quý (nước mưa), dù sinh cùng năm.
Thập thần: quan hệ giữa nhật chủ và các chữ khác
Dựa vào ngũ hành và âm dương, mỗi can khác trong bát tự có một quan hệ với nhật chủ, gọi là thập thần:
| Quan hệ với nhật chủ | Cùng âm dương | Khác âm dương |
|---|---|---|
| Cùng hành | Tỷ kiên | Kiếp tài |
| Nhật chủ sinh ra | Thực thần | Thương quan |
| Nhật chủ khắc | Thiên tài | Chính tài |
| Khắc nhật chủ | Thất sát | Chính quan |
| Sinh ra nhật chủ | Thiên ấn | Chính ấn |
Mỗi thần gắn với một nhóm ý nghĩa: Tài là tiền bạc, Quan Sát là sự nghiệp và áp lực, Ấn là học vấn và sự che chở, Thực Thương là tài năng biểu đạt, Tỷ Kiếp là bạn bè và sự cạnh tranh.
Quy luật sinh khắc dựa trên ngũ hành, xem bài ngũ hành tương sinh tương khắc.
Ví dụ: bát tự giờ Thìn mùng 1 Tết 2027
Một người sinh lúc 8h sáng ngày 6/2/2027 (mùng 1 Tết Đinh Mùi):
| Trụ | Năm | Tháng | Ngày | Giờ |
|---|---|---|---|---|
| Can | Đinh | Nhâm | Bính | Nhâm |
| Chi | Mùi | Dần | Thìn | Thìn |
- Trụ năm Đinh Mùi (đã qua Lập xuân).
- Trụ tháng Nhâm Dần: tháng Dần bắt đầu từ Lập xuân; năm can Đinh thì tháng Dần là Nhâm Dần.
- Trụ ngày Bính Thìn: nhật chủ Bính Hỏa.
- Trụ giờ Nhâm Thìn: giờ Thìn của ngày can Bính.
Với nhật chủ Bính (Hỏa dương): Đinh (Hỏa âm) là Kiếp tài; hai chữ Nhâm (Thủy dương, khắc Hỏa, cùng dương) là Thất sát. Bát tự này có Hỏa sinh vào đầu xuân, Mộc (Dần) sinh Hỏa, nhưng có hai Thất sát Nhâm Thủy khắc thân. Bước tiếp theo là xét nhật chủ mạnh hay yếu để tìm dụng thần.
Bát tự dùng để làm gì
- Xem tính cách: qua nhật chủ và thập thần nổi bật.
- Xem cân bằng ngũ hành: hành nào thừa, hành nào thiếu, từ đó tìm dụng thần (hành có lợi).
- Xem vận trình: mỗi đại vận 10 năm có một cặp can chi, tương tác với bát tự gốc.
- Ứng dụng đời sống: chọn màu, hướng, nghề nghiệp theo dụng thần.
Trang lập bát tự có ví dụ một lá số bát tự và giải thích cách đọc.
Câu hỏi thường gặp
Bát tự và tử vi khác nhau thế nào? Bát tự dùng tám chữ can chi và tính theo tiết khí; tử vi dùng 12 cung và hơn trăm sao, tính theo âm lịch.
Không biết giờ sinh có xem bát tự được không? Được ba trụ (năm, tháng, ngày). Thiếu trụ giờ thì phần hậu vận, con cái kém chính xác hơn.
Bát tự có đổi được không? Không, vì đó là thời điểm sinh. Người ta chỉ tìm cách bổ sung hành còn thiếu qua môi trường, nghề nghiệp, màu sắc.
Nội dung mang tính tham khảo.