Thiên can địa chi là gì? Cách tính can chi năm, ngày

Kiến thức · 17/11/2026 · Ban biên tập Tử Vi Số

Thiên can địa chi là gì? Cách tính can chi năm, ngày

Thiên can địa chi là hệ thống đếm thời gian của lịch phương Đông, gồm 10 thiên can và 12 địa chi ghép với nhau thành 60 cặp can chi. Mỗi năm, tháng, ngày, giờ đều có một cặp can chi riêng, như năm 2027 là năm Đinh Mùi, mùng 1 Tết 2027 là ngày Bính Thìn.

Mười thiên can

Thiên can gồm mười can, xen kẽ dương và âm, mỗi cặp hai can thuộc một hành:

Thiên can Âm dương Ngũ hành
Giáp Dương Mộc
Ất Âm Mộc
Bính Dương Hỏa
Đinh Âm Hỏa
Mậu Dương Thổ
Kỷ Âm Thổ
Canh Dương Kim
Tân Âm Kim
Nhâm Dương Thủy
Quý Âm Thủy

Mười hai địa chi

Địa chi gồm mười hai chi, gắn với mười hai con giáp, mười hai tháng và mười hai giờ trong ngày:

Địa chi Con giáp Âm dương Ngũ hành Giờ
Tý Chuột Dương Thủy 23h–1h
Sửu Trâu Âm Thổ 1h–3h
Dần Hổ Dương Mộc 3h–5h
Mão Mèo Âm Mộc 5h–7h
Thìn Rồng Dương Thổ 7h–9h
Tỵ Rắn Âm Hỏa 9h–11h
Ngọ Ngựa Dương Hỏa 11h–13h
Mùi Dê Âm Thổ 13h–15h
Thân Khỉ Dương Kim 15h–17h
Dậu Gà Âm Kim 17h–19h
Tuất Chó Dương Thổ 19h–21h
Hợi Lợn Âm Thủy 21h–23h

Vòng 60 can chi (Lục thập hoa giáp)

Can và chi ghép theo nguyên tắc dương đi với dương, âm đi với âm: Giáp Tý, Ất Sửu, Bính Dần… Vì vậy không có cặp như “Giáp Sửu” hay “Ất Tý”. Sau 60 lần ghép, vòng quay trở lại Giáp Tý. Đó là lý do người ta nói “60 năm mới gặp lại một năm can chi”.

Năm Giáp Tý gần nhất là 1984, nên năm 2044 sẽ lại là Giáp Tý.

Cách tính can chi của năm

Can của năm dựa vào chữ số cuối của năm dương lịch:

Số cuối 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Can Canh Tân Nhâm Quý Giáp Ất Bính Đinh Mậu Kỷ

Chi của năm dựa vào số dư khi chia năm cho 12:

Số dư 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
Chi Thân Dậu Tuất Hợi Tý Sửu Dần Mão Thìn Tỵ Ngọ Mùi

Ví dụ: năm 2027 có số cuối là 7 (Đinh), chia 12 dư 11 (Mùi), vậy là năm Đinh Mùi. Năm 1990 có số cuối 0 (Canh), chia 12 dư 10 (Ngọ), là năm Canh Ngọ.

Lưu ý: năm can chi tính theo âm lịch. Người sinh trước Tết phải lấy năm dương lịch trước đó để tính.

Cách tính can chi của tháng

Chi của tháng cố định: tháng Giêng luôn là tháng Dần, tháng Hai là Mão… tháng Chạp là Sửu. Can của tháng Giêng phụ thuộc can của năm:

Can năm Tháng Giêng
Giáp, Kỷ Bính Dần
Ất, Canh Mậu Dần
Bính, Tân Canh Dần
Đinh, Nhâm Nhâm Dần
Mậu, Quý Giáp Dần

Các tháng sau đếm tiếp. Năm 2027 (Đinh) có tháng Giêng là Nhâm Dần, tháng Hai là Quý Mão.

Cách tính can chi của ngày và giờ

Can chi ngày xoay vòng liên tục 60 ngày, không phụ thuộc tháng hay năm, nên khó nhẩm tay. Cách tính chính xác dựa vào số ngày Julius (số ngày liên tục kể từ một mốc cố định), rồi lấy phần dư khi chia cho 10 và 12. Cách nhanh nhất là tra lịch ngày tốt xấu, mỗi ngày đều ghi can chi.

Chi của giờ cố định theo khung giờ (bảng địa chi ở trên). Can của giờ Tý phụ thuộc can ngày, theo cùng quy luật như tháng: ngày Giáp, Kỷ có giờ Tý là Giáp Tý; ngày Ất, Canh là Bính Tý; ngày Bính, Tân là Mậu Tý; ngày Đinh, Nhâm là Canh Tý; ngày Mậu, Quý là Nhâm Tý.

Can chi dùng để làm gì

Câu hỏi thường gặp

Có bao nhiêu cặp can chi? 60 cặp, gọi là Lục thập hoa giáp.

Thiên can địa chi của năm 2027 là gì? Thiên can Đinh, địa chi Mùi: năm Đinh Mùi.

Vì sao không có năm Giáp Sửu? Vì can dương (Giáp) chỉ ghép với chi dương (Tý, Dần, Thìn, Ngọ, Thân, Tuất).

Nội dung mang tính tham khảo.

Bài viết khác

  • 12 cung tử vi: ý nghĩa từng cung trong lá số
    12 cung tử vi: ý nghĩa từng cung trong lá số

    12 cung tử vi gồm Mệnh, Phụ Mẫu, Phúc Đức, Điền Trạch, Quan Lộc, Nô Bộc, Thiên Di, Tật Ách, Tài Bạch, Tử Tức, Phu Thê, Huynh Đệ. Ý nghĩa và cách đọc từng cung.

    Kiến thức · 17/11/2026

  • 14 chính tinh trong tử vi và ý nghĩa từng sao
    14 chính tinh trong tử vi và ý nghĩa từng sao

    14 chính tinh trong tử vi gồm nhóm Tử Vi và nhóm Thiên Phủ: ngũ hành, tính chất, mặt mạnh, mặt yếu của từng sao và ý nghĩa bốn mức miếu, vượng, đắc, hãm.

    Kiến thức · 17/11/2026

  • 24 tiết khí là gì? Lịch tiết khí năm 2027
    24 tiết khí là gì? Lịch tiết khí năm 2027

    24 tiết khí là gì: cách chia năm theo vị trí mặt trời, ý nghĩa từng tiết khí và lịch 24 tiết khí năm 2027 kèm giờ bắt đầu, vai trò trong nông lịch và bát tự.

    Kiến thức · 17/11/2026